جغرافیای تاریخی مناطق زعفران خیز

0
26
زعفران زار

برابر مدارک و مستندات تاریخی اکثر مناطق زعفران خیز گذشته و کنونی جهان در فاصله  عرض های جغرافیایی 29 تا 49 درجه شمالی، در بین آسیای مرکزی در شرق آسیای مرکزی در شرق تا اسپانیا در غرب پراکنده است. به ندرت در عرض های جغرافیایی بالاتر کاشت زعفران انجام گرفته است. به عنوان مثال در برخی نواحی فرانسه و برخی نواحی آلمان حدوداً در قرن 14 میلادی کشت زعفران آغاز شد. اما به تدریج به دلیل از دست رفتن مواد لازم در خاک و بیشتر به خاطر وضعیت جوی و اقیلمی نامناسب، از رواج افتاد و نتوانستند محصول زعفران را در آنجا به عمل آورند.

پیدایش زعفران

بر اساس مستندات و مدارک تاریخی، نخستین زعفران زارهای جهان توسط ایرانیان در نواحی الوند و زاگرس ایجاد شده و بعدها به نواحی زعفران خیز ایران تسری پیدا نموده است.

ایرانیان از دیرباز تا به امروز همواره به عنوان بزرگترین تولید کنندگان زعفران جهان بودند. در اعصار باستان ضمن صدور زعفران به بسیاری از نقاط جهان، خواص آن را به یونانی ها، رومی ها، هندی ها، چینی ها و اقوام سامی از جمله عرب ها معرفی کردند. بعد از ظهور اسلام، در فاصله قرن های اول تا چهارم فرهنگ زراعت زعفران و شیوه  برداشت محصول آن به امت های اسلامی پیرامون مدیترانه آموختند. به این ترتیب که نخستین زعفران زارها به وسیله ایرانیان تبعید شده توسط معاویه در نواحی شام دایر شد. سپس کاشت زعفران در شمال آفریقا و اندلس (اسپانیای اسلامی) رواج یافت. در جابجایی و ترویج زراعت زعفران در نواحی مزبور، اقوام ایرانی همچون رستمیان و نیر عناصر شیعی به ویژه اسماعیلیان موثر بودند.

کاشت زعفران در نواحی غرب دریای خزر در اوایل قرن اول هجری و برخی از نواحی خراسان، بعد از شکست ایرانیان در جنگ قادسیه و نهاوند انجام شد.

در اکثر مناطق زعفران خیز قدیم ایران و دیگر نقاط جهان کاشت زعفران به کلی منسوخ شده است. برخی از این مناطق قرن ها عمده ترین تولید کننده زعفران جهان بوده و زعفران منطقه قاینات از نظر کیفیت و مرغوبیت محصول شهرت عالم گیر پیدا کرده است.

منبع : کتاب زعفران جهان

[alert type=”info”]مطالب مرتبط : مراحل برداشت و تهیه زعفران[/alert]

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید