عملیات آماده سازی و کاشت زعفران

0
50
کشت زعفران

توصیه های قبل از کاشت و نحوه کاشت زعفران:

قبل از کاشت، تهیه مناسب زمین و تقویت زمین با کودهای آلی بویژه دامی و تسطیح، مهمترین مسائل زعفران می باشد. جهت جلوگیری از ریسک پذیری بالا و استفاده بهینه از نهاده های کشاورزی کشت دالانی زعفران در زیر درختان زیتون بادام، انگور، زرشک و سایر باغات در اوایل احداث و کشت مخلوط رز، زعفران، زیره سیاه و زعفران پیشنهاد می گردد. و همچنین زعفران را نباید با یونجه، سیب زمینی و چغندر در تناوب قرار داد.

برای کشت مزارع جدید زعفران بهتر است از بنه های درشت، سالم و بدون زخم از مزارع جوان انتخاب و قبل از کشت مقداری از الیاف خارجی پیاز را حذف و سپس با سموم قارچ کش توصیه شده منجمله بنلیت 5/1 در هزار و کنه کش آمایت پیازها را ضدعفونی نمود. مانند اغلب محصولات زراعی دیگر می باشد و شاید تفاوت عمده در آماده سازی مزارع زعفران ارگانیک نسبت به سایر محصولات این باشد که به علت کوچک بودن مزارع و نوع کشت (Intensive crop) در منطقه خراسان جنوبی بویژه مناطق روستائی که ویژگی ارگانیک  بودن را بیشتر حفظ کرده اند.

عملیات آماده سازی و شخم اولیه و ثانویه هنوز با استفاده از دام می باشد. که این عمل باعث کمترین زیر و رو شدن خاک می گردد. البته مدت زمان شخم طولانی شده و هزینه بالاتری دارد. اما نکته قابل توجه این است که به دلیل قدرت و توان محدود دام،  این نوع شخم در مزارعی که دارای بافت سنگین بوده انجام نمی شود. و می توان گفت عملاً زمین هایی که توسط دام بتوان به راحتی عمليات آماده سازی و شخم را در آن انجام داد برای کشت زعفران مطلوبتر خواهد بود. آنچه مرسوم است شخم عمیق پائیزه و در صورت نیاز در بهار و تابستان نیز این شخمها زده می شوند تا ضمن کنترل علف هرز زمین نیز به بهترین شکل آماده گردد.

در کشت سنتی بجای گودبرداری با بیل، با گاو آهن ایرانی و فاروئر شیار در آورده می شود. فاصله شیارها از همدیگر ۳۰ تا ۳۵ سانتی متر، فاصله کپه ها ۲5 سانتی متر و مقدار بنه ها در هر کپه بین ۳ تا ۱۵ عدد می باشد. پس از پوشاندن گودالها با خاک، سطح زمین با استفاده از ماله یکنواخت می شود. قلاوند و عبدالهیان نوقانی نشان داده اند که روش کشت سنتی نسبت به مکانیزه برتری داشته که این امر ممکن است به این دلیل باشد که در روش مکانیزه (کشت روی پشته) احتمال آسیب سرما به بنه بیشتر می شود. البته در کشت سنتی زمین بصورت کرتی آماده شده و نوع آبیاری نیز غرقابی می باشد و در روش نیمه مکانیزه یا تمام مکانیزه زمین بصورت جوی و پشته در آمده و فاصله بین پشته ها 45- ۳۰ سانتی متر می باشد. و معمولا از کودهای حیوانی (گاوی، گوسفندی و مرغی) نیز استفاده می شود. و بسته به نوع زمین و بافت خاک بین ۶۰ تا ۸۰ تن در هکتار کود دامی در پائیز به زمین داده می شود.که این میزان در سالهای بعد تا نصف کاهش می یابد .

رقیمی و همکاران پس از کار روی دستگاه سیب زمینی کار و ایجاد تغییرات مناسب در نحوه کار و تنظیم آن برای بنه زعفران نشان داد که یک هکتار زعفران را می توان در 4 ساعت مورد کشت قرار داد. نامبرده مزایای کاشت این روش را در مقایسه با روشهای سنتی و کشت کپه ای با نیروی کارگر به شرح زیر اعلام نموده است:

1 – در کشت ماشینی تعداد 5-4 بنه در هر کپه به فاصله ۱۰ سانتی متر و در عمق شیار ایجاد شده به وسیله دستگاه فاروئر قرار گرفته و میزان بنه مصرفی در این روش حدود ۳ تن می باشد. فاصله کپه ها از همدیگر کاملا یکنواخت و بنه ها در مسیر لوله سقوط، با بن به زمین رسیده و در عمق گودی رو به بالا قرار می گیرند.

۲ – عمق کاشت در این روش، ۲5 سانتی متر بوده و دو سمت شیار با بشقابهای عقب دستگاه از خاک پوشیده می شود.

۳- به علت کشت جوی و پشته ای، سله روی ردیف بنه ها به دلیل انجام آبیاری نشتی ناچیز است و نیاز به زدن رنده یا کولش (سله شکنی) نمی باشد.

٤- سهولت در کاشت و صرفه جویی اقتصادی در هزینه های کارگری.

در روش سنتی، کشت یک هکتار بنه زعفران نیاز به ۸۰ نفر روز کار دارد، در حالی که در این روش صرفا یک نفر راننده با یک کارگر در 4 ساعت می تواند یک هکتار زعفران را کشت نماید.

ه – سهولت در عملیات داشت و جمع آوری در گل چینی از مزایای دیگر این روش کاشت است.

– شیوع امراض قارچی به علت استفاده از روش آبیاری نشتی کمتر خواهد بود. همچنین کشت ردیفی زعفران با تراکتورهای باغی به وسیله فاروئر گزارش و مشاهده گردیده است. در حالت اخیر زمین را پس از تهیه، فاروئر زده و بنه ها به وسیله کارگر به صورت زنجیری و پشت سر هم (همانند دانه تسبيح) در داخل جویها قرار می گیرند.

باید دقت نمود که ته بنه ها رو به پایین و محل خروج جوانه مرکزی رو به بالا باشد که این عمل توسط کارگر کنترل می شود. پس از این عمل، مجددا با استفاده از فاروئر جای جوی و پشته ها را با هم عوض می نمایند. یعنی در وسط پشته های اولیه یک جوی در می آورند. خاک این جوی جدید که در روی پشته قبلی ایجاد می گردد به روی جوی قبلی ریخته شده و بنه ها در عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتی متری قرار می گیرند. هرگاه بجای تراکتور معمولی از تراکتورهای باغی با چرخهای باریک به عرض 25 سانتی متر استفاده شود، در این صورت فاصله جویها و یا در واقع فواصل خطوط کشت تا 35 سانتی متر نیز قابل تنظیم است.

به هر حال با این روش در زمان کاشت و هزینه ها صرفه جویی می شود. لازمه این عمل دقت خاص می باشد. در روش کشت هیزم کاری، چند روز قبل از کاشت مزرعه را آبیاری و پس از آماده شدن زمین گاورو شدن آن را چندین مرتبه شخم می زنند و پس از آن کلوخه ها را خرد و کرت بندی می کنند و طول و عرض کرتها را نسبت به شیب و وضعیت زمین به ترتیب ۱۰ تا ۱۰۰ و 4 تا ۱۰ متر تعیین می کنند، نهایتا کشت بنه زعفران در داخل کرت و به صورت ردیف های موازی به فاصله به ۲۵ و فاصله بنه ۱۵ تا ۲۰ و عمدتا کپه کاری انجام می گیرد.

کشت زعفران در اسپانیا:

در اسپانیا پس از تهیه زمین، شیاری به عمق ۲۰ سانتی متر در زمین ایجاد نموده و بنه های زعفران را در ۲ ردیف موازی به فاصله ۱۰-۸ و ۱5-۱۲ سانتی متر در داخل شیار می کارند. چهار نفر کارگر که اغلب زن هستند در ۲ طرف شیار قرار گرفته و بنه ها را با دقت، به نحوی که به آنها آسیبی نرسد، در خطوطی مستقیم، داخل شیار قرار می دهند. سپس بوسیله خاکی که از شیار قبلی به فاصله ۳5-۳۰ سانتی متر بیرون ریخته شده روی بنه ها را می پوشانند که ممکن است این عمل در خاتمه کار با ماله انجام شود، به هر حال فاصله ردیف های کاشت می تواند بین ۲5 تا ۳5 سانتی متر تغییر یابد.

کشت زعفران در فرانسه:

در فرانسه زعفران هر ۳ سال یکبار کشت می شود.

کشت زعفران در یونان:

در یونان کشت به صورت چند ساله انجام می گردد. بدین ترتیب که ابتدا بنه های سالم را انتخاب می نمایند و سپس بنه ها را در فاصله ۱۳ – ۱۱ سانتی متر به صورت جدا از یکدیگر و در عمق ۱۷-۱۵ سانتی متر قرار می دهند و فاصله بین ردیف ها ۲۵ – ۲۰ سانتی متر می باشد.

کشت زعفران در ایتالیا:

در ایتالیا برای کشت زعفران مانند گیاهی یکساله با آن رفتار می کنند، بدین ترتیب که هر ساله در فصل مناسب بنه زعفران از خاک خارج گردیده و بنه های مناسب دوباره کشت می گردد. روش کاشت مناسب در ایتالیا بدین ترتیب می باشد که در طول هر کرت 4 ردیف و در هر ردیف بنه ها به صورت ممتد و متصل به یکدیگر و یا اینکه در فاصله یک تا دو سانتی متری از یکدیگر در عمق ۱۰-۸ سانتی متر کاشته می شود.

کشت زعفران در مراکش:

در مراکش به دلیل زمین کوهپایه ای، زعفران در تراس هایی که در شیب تپه ها ایجاد می گردد کشت می شود. مساحت های زیر کشت به ندرت از ۱۰۰ متر مربع تجاوز می نماید. بنه زعفران به صورت کپه ۳-۲ عددی به فاصله ردیف ۲۰ سانتی متر و فاصله کپه 10 تا 15 سانتی متر در عمق ۱5 سانتی متر کشت می گردد.

ملافیلابی و حسینی  با توجه به یافته های پژوهشی در ایران کشت زعفران به صورت ردیفی در کرت با تراکم ۵۰ بوته در متر مربع با پیازهای ۸ گرم یا قطر ۳ سانتی متر به بالا بصورت تک کاری همانند دانه های تسبیح توصیه گردیده است. مقدار بنه موردنیاز در این حالت حداقل 4 تن در هکتار می باشد.

منبع: کتاب زعفران جهان

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید