خانه بلاگ

رنگ زعفران در هنر ایران اروپا

0
کاربرد زعفران

به طور کلی درباره واژه رنگ نمی توان تعریف ساده ای پیشنهاد کرد. چرا که رنگ پاسخی است طبیعی که به محرک که تابش نورانی قابل رویت در شبکیه ایجاد می کند و عصب بینایی آن را به مغز انتقال می دهد. و به عنوان یک مفهوم روانشناختی مورد ملاحظه قرار می گیرد.

همزمان با سه عامل ارتباط دارد که عبارتند از روانشناسی بیننده، فیزیولوژی بینایی او و انرژی تایشی طیفی از منبع نورانی .

در اروپا رنگیزه هایی که در نقاشی ها و نسخه های خطی قرون وسطی استفاده می شده است. به دو گروه انگیزه های معدنی (غیر آلی) و رنگیزه های آلی تقسیم می شوند. به طور کلی، تصویرگران قرون وسطی ترجیح می دادند که از رنگ های معدنی استفاده کنند، زیرا در مقایسه با رنگ های آلى ثبات بیشتری دارند.

از جمله این رنگ ها می توان آزوریت، آبی کبالت، لاجرود، آبی روسی و زنگار اشاره کرد. اما رنگیزه های آلی به خصوص زعفران و ورث زردنما نیز(برای رنگ زرد)، نیل ووسمه (برای رنگ آبی)، ارغوانی صوری، جوهر قرمز دانه و.. در دست نوشته ها استفاده شده اند. رنگیزه های آلی مایل به تجزیه فتو شیمیایی هستند.

زعفران در نقاشی:

نقاشان قرون وسطی از زعفران بدون هیچ گونه مراحل آماده سازی به جز فرو بردن آن در آب یا سفیده تخم مرغ برای ایجاد رنگ زرد استفاده می کردند این رنگ قابل حل است و به تغییرات شیمیایی نیاز ندارند.

این قبیل عصاره های گیاهی در فناوری قرون وسطی به ندرت یافت می شدند. زیرا بیشتر عصاره های گیاهان و گل هایی از این دست به ترکیب با مقداری اسید یا باز نیاز دارند تا رنگ خود را ظاهر کنند.

همچنین در روشی دیگر در اوایل قرون وسطی، هنرمندی دریافت که اگر با صمغ یا سفیده تخم مرغ، علامتی را روی کاغذ، پوست ایجاد کند. و قبل از خشک شدن مواد فوق یک ورقه طلای کوچک به آن بچسباند، طلا به کاغذ می چسبد. و پس از خشک شدن می درخشد. و حالتی مانند استفاده از جوهر طلایی ایجاد می کند.

البته مقدار طلای به کار رفته در این روش کمتر است. این روش از دیرباز استفاده شده و تاکنون مطرود نشده است. اما به جای نوشتن با صمغ ساده یا سفیده تخم مرغ به افزودن کمی رنگ به این مخلوط نیاز است که زعفران برای تأمین این هدف مناسب بوده است، زیرا در حاشیه نوشته زعفرانی رنگ طلا به چشم میخورد.

در مواردی می توان با استفاده از بعضی ترکیبات رنگی شبیه طلا را ایجاد کرد. در این موارد مخلوطی از زرده تخم مرغ و جیوه تهیه می شود که به شدت زردرنگ است. از تکان دادن جیوه در زرده تخم مرغ نوعی رنگ متالیک نقره ای ایجاد می شود که می توان آن را با کمی آب مخلوط کرد و برای نوشتن مورد استفاده قرار داد. در این موارد اگر زعفران با صفرا یا عصاره گیاه مامیران با آن مخلوط شود، رنگ طلایی حاصل می شود.

زعفران در نوشته ها:

اکثر قریب به اتفاق استادان موافق استفاده از زعفران در نسخه های خطی از جمله تذهیب صفحات اول قرآن بوده و دلایلی نظیر قداست، طیف رنگی وسیع، عدم نیاز به چسب و مواد قندی برای فرو رفتن به بطن كاغذ و بوی خوش را ذکر کردند. اما برخی ها درباره ایجاد رنگ های سبز ترکیبی چنین گفته می شود که زعفران با رنگ های آبی مخلوط می شده تا رنگ های زیبای سبز را به وجود آورد.

برای بهبود کیفیت زنگار نیز آن را با زعفران مخلوط می کردند. یکی از بارزترین نمونه های تذهیب نسخه های خطی قرون وسطی زرد لاکی است که از گیاه زعفران و سایر گونه های زعفران ساخته می شده است. زعفران در ترکیب با سفیده تخم مرغ رنگ زرد شفاف، زنده و خالصی را ایجاد می کند که در ترکیب با لاجورد موجب ایجاد رنگ سبر زنده می شود. ترکیب زعفران و سبز زنگار ایجاد رنگ گیاهی فوق العاده ای می کند که غیر قابل تصور است.

کاربرد زعفران در نوشتن بعضی دعاها و آیه ها برای شفای بیماران نشان می دهد مهم تر از خصوصیات شیمیایی زعفران بوی خوش و قداست آن در افکار عمومی بوده باعث شده است هنرمندان از این ماده در آراستن کتاب و از جمله مقدس ترین کتاب مسلمانان یعنی قرآن استفاده کنند۔

استفاده از زعفران به همراه زنگار در کتاب آرایی که در رساله های کهن ذکر شده است با بررسی نسخه های مزین به خردنگاره های ایرانی و هندی انجام شد. مقایسه این نمونه ها با نمونه هایی که در آن زنگار به تنهایی استفاده شده است، نشان دهنده اثر محافظتی زعفران و ممانعت از پوسیدگی کاغذ در این نقاط است.

در مرکب مطوس همان گونه که از نام آن پیداست رگه هایی از رنگ های مختلف دیده می شود. که برای ایجاد این طیف رنگی چنان که از بعضی اشعار بر می آید از زعفران استفاده می شود. از گفت و گو با استادان تذهیب نیز این نتیجه حاصل شد که در دسته بندی رنگها، زعفران جزو رنگ های روحی به شمار میرود و در قسمت هایی که لازم است رنگ لایه زیرین مشاهده شود از آن استفاده می شود.

[alert type=”info”]پیشنهاد می شود مطلب:”زعفران و تاریخ ” را بخوانید.[/alert]

منبع: کتاب زعفران جهان

زعفران در تاریخ

0
زعفران و تاریخ

قدیمی ترین اثری که از زعفران در تاریخ مدون ایران به چشم می خورد اشاره ایست که آشیل نمایشنامه نویس سده های قبل از میلاد یونان به رنگ زعفرانی جوراب داریوش کبیر می نماید.

به شواهد تاریخ در تمام دوره های هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان، زعفران در غرب فلات ایران کشت می شد. و به مصرف می رسید ولی با آغاز نهب و غارت اعراب سفر تاریخی خود را آغاز کرد. نخست راهی اصفهان گردید و از آنجا به قم و طبرستان رسید تا از هشتصد سال قبل که در شرق فلات ایران مامن امنی جست و به آن طبیعت خشک و کم آب خو گرفت و به دست توانای مردم آن سرزمین از نسلی به نسل دیگر حفظ گردید و برای امروز باقی ماند.

بنابراین ملاحظه می گردد که زعفران در یک دروه طولانی ۲۵۰۰ ساله به عنوان یک عنصر رنگی و عطری در متن زندگی روزمره ایرانیان حضور دائم داشته و بسان بندها، پل ها، سدها، تخت جمشید ها، و مسجدها به صورت یک میراث فرهنگی باقی مانده است. با این تفاوت که ابنيه آثاری جاماندن و ثابت و این یکی اثری است جاندار و متحرک که برای حفظ و بقاء خود سفری چند ساله و طولانی غرب به شرق را نیز متحمل گردیده است.

منبع: کتاب زعفران جهان

ادویه زعفران مخصوص ماهی

0
ادویه زعفران

ادویه مخصوص ماهی:

دارچین ۵۰ گرم، زنجبيل ۱۵گرم، زردچوبه ۲۵گرم، هل سبز ۲۵ گرم، زعفران 5 گرم، زیره ی سیاه ۲۵ گرم، فلفل سیاه و گرم، همه ی این ادویه جات را ساییده و خوب با هم مخلوط نمایید و در نمکدانی که دارای سوراخهای گشاد است، بریزید و سپس از آن استفاده نمایید.

انواع ادویه جات و مزاج آنها:

ادویه جات، مواد معطری هستند که برای رنگ و طعم غذا استفاده می شوند و عموماً از طبع گرم و خشک برخوردارند، از این رو نباید در مصرف آنها زیاده روی کرد. رعایت این امر هم غذا را خوشمزه و خوش رنگ می کند و هم بدن انسان را از اینکه دچار آسیب بیماری شود، محافظت می کند.

هم چنین از ادویه جات می توان برای تعادل غذاهای سرد استفاده کرد و مزاج آن ها را تغییر داد. زیاده روی در استفاده از ادویه جات سبب ناراحتی های کبدی و پوستی می شود. بر این اساس، از ادویه جات باید در حد متعادلی متعارف استفاده شود.

ادویه جات                             نوع مزاج

آویشن                               گرم و خشک

جوز هندی                          گرم و خشک

زعفران                               گرم و خشک

زنجبیل                               گرم و خشک

منبع : کتاب زعفران جهان

روش و دور آبیاری زعفران

0
دوره آبیاری زعفران

در نقاط مختلف زعفرانکاری خراسان بسته به وضعیت آب و هوایی منطقه از اول دهه اول آبان ماه آبیاری زعفران شروع می شود. اگر هوا گرمتر باشد، دیرتر و هرگاه سه زودرس باشد، در اوایل مهرماه مزرعه زعفران را آبیاری می کنند.

آبیاری اول:

در زعفران اولین آبیاری خیلی مهم است و تمام نقاط زمین باید به طور کافی یکنواخت آب بخورد تا گل های یک قطعه باهم، همزمان بیرون آیند. پس از آبیاری و گاو آمدن زمین با رعایت عمق کاشت زعفران، برای درهم گسسته شدن سله زمین از کلنگ، کج بیل ،چهارشاخ فلزی و یا از گاو آهن ایرانی (به عمق کم) استفاده می کنند و متعاقب آن زمین را ماله می کشند. شکستن سله زمین موجب می شود که جوانه های گل با سهولت بیشتری از خاک بیرون آیند. باید توجه داشت که هنگام «کولیدن» زمین به پیازها صدمه نرسد.

آبیاری دوم:

 ۵-4 هفته بعد از آبیاری اول انجام می شود. چون آب بیشتر موجب جلو انداختن رشد برگها شده، برداشت گلها را مشکل می سازد. ضمنا عدم آبیاری زمین در این مدت موجب می شود که سطح خاک همچنان نرم باقی بماند و گلها به آسانی بتوانند از خاک بیرون آیند. علاوه بر این آبیاری در این مدت که با رفت و آمد گل چین ها مواجه است ، موجب فشرده کردن هرچه بیشتر خاک می گردد.

با این توضیح وقتی برداشت گلها تمام شد، دومین آبیاری انجام می شود. آبیاریهای بعدی به فاصله هر ۲4-۱۲ روز یک بار (بسته به مدار آبیاری روستا و وضعیت جوی) باستثناء مواقع يخبندان و بارندگی کافی، انجام می شود. آبیاری در مواقع يخبندان موجب می گردد که پیازها آسیب ببینند (بویژه موقعی که پیازها سطحی کشت شاه باشند).

اسامی آبهای اول تا سوم و آب آخر زعفران به این شرح است:

آب اول به نام بسار آب (یعنی آب بعد از شیار و شخم). آب دوم به نام زائیج آب (چون به تازگی برداشت گلها زعفران به اتمام رسیده آن را با زن زائو یا زایئچ مترادف می دانند).

آب سوم به نام کولش آب موسوم است زیرا که این آب بعد از وجین و پخش کودهای شیمیایی به زمین داده می شود. باید توجه داشت که بعد از وجین یک نوبت آبیاری به تأخیر بیفتد تا علف های هرز از بین رفته و مجددا سبز نشوند.

آب آخر که در درشت شدن پیاز مؤثر است به نام زرد آب یا مرگ آب معروف است.

[alert type=”info”]پیشنهاد می شود مطلب : “نیاز آبی زعفران” را بخوانید. [/alert]

منبع : کتاب زعفران جهان

نیاز آبی زعفران

0
نیاز ابی زعفران

نیاز آبی سالانه زعفران حدود ۳۰۰ میلی متر در سال تعیین گردیده. بهر حال نیاز آبی در سالهای مختلف متفاوت و بستگی به ضریب (KC) دارد که بنظر می رسد ضریب گیاهی در مرحله اولیه که از تاریخ دهم مهرماه آغاز شده و تا دهم آبان ادامه پیدا می کند، ضریب گیاهی به طور متوسط در سال اول 45/0 و در سال دوم 52/0 بدست آمد. مرحله رشد و توسعه که از پایان مرحله ابتدایی تا اوایل دی ماه می باشد.

متوسط ضریب گیاهی در طول 60/0 در سال اول و 68/0 در سال دوم است. مرحله میانی، از اوایل دی ماه شروع و تا اواخر فروردین ادامه داشته و ضریب گیاهی در این مرحله در سال اول 75/0 و در سال دوم 85/0 است. و در مرحله نهایی، که از اواخر فروردین تا اواسط اردیبهشت می باشد. متوسط ضریب گیاهی 60/0 می باشد.

می توان در نظر گرفت، که طول دوره رشد اولیه، توسعه، میانی و نهایی زعفران به ترتیب ۳۰، ۵5، ۱۰5 و ۳۰ روز (جمع) ۲۲۰ روز) می باشد.

اعمال تنش رطوبت مستقیم بر عملکرد ماده خشک و خصوصا عملکرد اقتصادی زعفران اثر منفی دارد. بالاترین نیاز آبی زعفران فروردین و اردیبهشت با مقدار 5/2 میلی متر در روز تعیین گردیده. اولین آبیاری نقش مهمی در گلدهی دارد. هرچند زعفران گیاهی است که دوران رشد آن منطبق با ماه های سرد سال بوده و در تابستان که معمولا زارعین با کمبود آب مواجه هستند، این گیاه را آبیاری نمی کنند، اما عملکرد مناسب این گیاه بستگی به آبیاری مناسب و تأمین نیاز آبی در دوره رشد سبزینه ای آن دارد.

بنابراین قبل از آنکه در مورد نیاز آبیاری و تأثیر مقادیر مختلف آبیاری و رژیم های آبیاری بر عملکرد زعفران بحث شود لازم است نیاز آبی زعفران مورد بررسی قرار گیرد. نیاز آبی زعفران مانند هر گیاه دیگر از روی ضرایب گیاهی آن در طول دوره رشد و تبخير – تعریق گیاه مرجع به دست می آید.

[alert type=”info”]پیشنهاد می شودمطلب : “مدیریت آب در زعفران” را بخوانید.[/alert]

منبع: کتاب زعفران جهان

مدیریت آب در زعفران

0
آبیاری زعفران

مدیریت آب:

از سال دوم به بعد اولين آب در اوایل آبان دیده می شود و حداقل هر ۲۰ روز باید مزرعه را آبیاری کرد، مگر در مواقعی که بارندگی کافی باشد. آبیاری مزرعه زعفران پس از کاشت از اواسط مهر شروع و تا نیمه اول اردیبهشت ماه با دور ۱۲ روز انجام می گردد. مگر در زمانی که یخبندان زمستانی است. هر قدر در زمستان به گیاه زعفران آب بدهند مفید و در ازدیاد محصول موثر است.

در منطقه کشت زعفران در صورتی که مقدار بارندگی کم نباشد به ۳ یا 4 نوبت آبیاری اکتفا می کنند. و در صورتی که بارندگی سالانه بسیار کم باشد، مزرعه را 6 یا 7 بار آبیاری می نمایند. قابل ذکر است که مناطق زعفران خیز جنوب خراسان غالبا بارندگی بسیار کم دارند و بندرت باران به اندازه کافی از نظر کشت زعفران می بارد.

بر اساس دانش بومی زارعین 4 بار مزرعه زعفران را بر اساس هر بار حدود ۱۰۰۰ متر مکعب آبیاری می نمایند. زعفران گیاهی است که به لحاظ آبیاری، برای مناطق خشک و نیمه خشک که با کمبود آب مواجه می باشند بسیار مطلوب است؛ زیرا بنه های زعفران از نیمه اردیبهشت ماه که بارندگی های بهار قطع می شود یک خواب با دوره 6 ماهه را طی کرده و نیاز به آبیاری ندارند. اما خارج از این محدوده، زعفران باید مانند هر محصولی دیگر آبیاری شود.

در نقاط زعفران کاری خراسان، بسته به وضعیت آب و هوایی منطقه، آبیاری زعفران از اواسط مهر ماه تا دهه اول آبان ماه شروع می شود. اما اگر هوا گرم تر باشد زمان شروع آبیاری دیرتر و هرگاه سرما زودرس باشد در اوایل مهر ماه مزرعه زعفران آبیاری می شود.

از آنجایی که در واقع رشد زعفران با آبیاری مزرعه آغاز شده و اولین مرحله رشد، شروع گل دهی است، در مناطقی که سطح زیر کشت زیاد و کمبود کارگر وجود دارد، برای این که برداشت زعفران با مشکل مواجه نشود آبیاری بین قطعات و با فواصل چند روز تقسیم می شود. تا گل دهی مزرعه در اوج خود همزمان نشود؛ بنابراین اولین آبیاری در زعفران زمانی انجام می شود که سطح مزرعه خالی از گیاه است. با انجام آبیاری اول ابتدا گل ها و سپس برگ ها در سطح مزرعه آشکار می شود.

 از اوایل فروردین تا موقعی که رنگ برگها به زردی بگراید، در صورت امکان هر ۱۲-6 روز مزرعه زعفران را باید آبیاری کرد. معمولا از اواسط اردیبهشت ماه آبیاری زعفران قطع می گردد. آبیاری زیاد و بی موقع هنگام رشد زعفران و آبیاری بیش از اندازه موجب پوسیدگی پیازها می شود.

همچنین آبیاری در دوره خواب تابستانی به علت ایجاد محیط گرم و مرطوب موجب تضعیف پیازها و کاهش عملکرد می گردد. همچنین آبیاری در هنگام يخبندان موجب آسیب زیادی به بوته ها می گردد و بوته ها در اثر سرما و یخبندان به رنگ زرد در می آیند، درست مانند آن که گیاه زعفران خزان کرده باشد. تجدید حیات چنین بوته هایی به سختی امکان پذیر است، اما از چنین بوته هایی انتظار تولید پیاز قوی و کافی نباید داشت.

[alert type=”info”]پیشنهاد می کنیم برای شناخت زعفران  “گیاهشناسی زعفران” را بخوانید.[/alert]

 مقایسه دو روش آبیاری کرتی و جویچه ای و دورهای آبیاری ۱۲، ۲4 و ۳۹ روز همراه با کشت دیم در یک طرح آزمایشی بلوکهای کامل تصادفی با دو فاکتور در چهار تکرار و کرتهای با مساحت ۲۶ متر مربع انجام شد. نتایج گلدهی سال دوم نشان داد که روش آبیاری کرت با تولید 318/2 کیلوگرم بر هکتار زعفران دسته و 8/10 تن در هکتار پداژه (بنه) به طور بسیار معنی داری از روش جویچه ای با تولید 529/0 کیلوگرم بر هکتار زعفران دسته و 49/6 تن بر هکتار بنه بهتر است، ولی از نظر تعداد کل پداژه تولید شده روش جویچه ای بهتر است.

دور آبیاری ۲4 روز در روش کرتی با تولید 14/3 کیلوگرم در هکتار زعفران دسته، 2/702 کیلوگرم بر هکتار علوفه خشک، 7/11 تن در هکتار بنه و راندمان استفاده از آب 813/0 گرم بر متر مکعب در تولید زعفران دسته از سایر تیمارها بهتر است. در کشت دیم روش کرتی با تولید 793/0 کیلوگرم در هکتار زعفران دسته از روش جویچه ای دیم بهتر است.

قابل ذکر است که در دوره رشد اول بارندگی برابر متوسط دراز مدت منطقه و در دوره رشد دوم بارندگی نصف متوسط بوده و انتظار می رود که در صورت نداشتن خشکسالی، کشت دیم این محصول موفق تر باشد.

اثر متقابل دور آبیاری و مقادیر مختلف کود ازته بر محصول گل در زعفران را برای شرایط اقلیمی مراغه مورد مقایسه قرار داده است. در این تحقیق آبیاری در سه سطح شامل آبیاری به روش سنتی، آبیاری در هفته یک بار، آبیاری در هر 15 روز یک بار و کود ازته در دو سطح شامل صفر و ۷۵ کیلوگرم در هکتار ازته خالص بوده است.

نتایج نشان داده که در سال دوم آبیاری با دور ۱5 روز و مقدار ۷۵ کیلوگرم در هکتار ازت بیشترین مقدار محصول گل را داشته است. در یک تحقیق ۷ ساله، اثر میزان آبیاری و کود حیوانی گاوی بر عملکرد زعفران را بررسی کرده و نشان داد که با کاهش میزان آبیاری از ۸۵ درصد تبخیر از تشت به 65 درصد و 45 درصد مقدار محصول در حد معنی داری کاهش یافته است و همچنین اثر متقابل آبیاری و کود روی عملکرد زعفران معنی دار بوده است.

منبع : کتاب زعفران جهان

زمان مناسب کشت بنه زعفران

0
زمان کشت زعفران

بهترین زمان کشت بنه:

در خصوص بهترین زمان کاشت بنه زعفران نیز تحقیقات مختلفی انجام گرفته است. ولی از آنجا که هر منطقه اقلیم خاص خود را دارد بهترین زمان کاشت در مناطق مختلف متفاوت بوده و از اواخر شهریور ماه در مناطق سردسیر تا اوسط مهر ماه در مناطق گرمسیر متفاوت است. معمولا با توجه به ویژگی خاص مناطق و زمان کاشت اگر بنه ها بصورت خشکه کن در ماههای قبل از زمین بیرون آورده شده باشند، معمولاً باید بنه ها در مکان سایه و خنک نگهداری شوند، و هر روز یا چند روز زیر و رو شوند تا از پوسیدگی و سایر عوامل خطر زا جلوگیری شود. ولی اگر بصورت تر کن باشد معمولا بلافاصله در زمین اصلی کشت می گردند.

هوای گرم باعث کاهش وزن پیاز و کاهش قوه حیاتی بنه ها می گردد. لذا هر چه فاصله زمانی بیرون آوردن بنه ها تا کاشت کمتر باشد برای تولید بهتر محصول مناسب تر است. هر قدر فاصله بیرون آوردن بنه ها تا کشت کمتر باشد. بهتر است با وجود این بنه زعفران را می توان برای مدت چند روز تا چند ماه در محل انبارهای سرد و خشک که حرارت آن بین ۳ تا ۵ درجه سانتی گراد و به دور از گزند و آسیب موش و حشرات باشد به ارتفاع ۳- ۲۰ سانتی متر به صورت پخش شده که هوا در بین بنه ها در جریان باشد، نگهداری نمود. روی هم انباشتن بنه ها به صورت فله و متراکم باعث تخمیر و ایجاد حرارت و سبب فساد و از بین رفتن بنه ها می شود.

به هر حال انبارداری بنه زعفران باعث کاهش گل دهی به ویژه در سال اول می گردد. و توصیه نمی شود در مناطق زعفران خیز ایران غالباً در فاصله ماه های مرداد تا پایان شهریور کشت صورت می گیرد، ولی در بعضی نقاط در ماه های تیر و گاهی خرداد، زارعين مبادرت به کشت می نمایند. در مزارع مختلف خراسان زمان کاشت غالبً از اوایل مرداد تا اوایل مهرماه متغیر است. در استهبان فارس کشت بنه زعفران در طی شهریور مرسوم است. بهتر است از کشت بنه زعفران در اواخر تیر و اوایل مرداد ماه خودداری نمود، زیرا در این موقع هوا و زمین بسیار گرم است و بیم آن می رود که رطوبت به موقع جابجایی از بین رفته و به آن صدمه وارد شود. در اسپانیا کاشت بنه از اواخر اردیبهشت تا اواسط خردادماه و در کشمیر اواخر تیرماه تا اوایل شهریور ماه انجام می شود.

صادقی، در طرح اثر انبارداری و تاریخ کشت بنه در گل آوری زعفران که در دو منطقه قاین و مشهد طی ۲ سال زراعی انجام داد نتیجه گرفت که بهترین زمان کاشت و انتقال بنه زعفران به مزارع جدید اردیبهشت و به خصوص خرداد ماه می باشد. که در سال اول کشت می توان 8/2 کیلوگرم در هر هکتار زعفران خشک به دست آورد. از مجموع تحقیقات انجام شده (با توجه به فیزیولوژی رشد و نمو، مراحل تکوین و تمایز اندام ها در بدنه زعفران  دوره استراحت بنه بين اواسط اردیبهشت تا اواسط تیرماه مشخص گردیده) بهترین زمان انتقال و کشت بنه زعفران در خردادماه مورد توصیه می باشد. وقتی بخواهند از اواسط مردادماه به بعد پیاز بکارند، در این صورت بهتر است پیازها را قبلاً از خاک بیرون آورده، در محل سرد و خشکی جهت کشت نگهداری کنند.

باید در نظر داشت که تأخیر در بیرون آوردن پیازها از خاک و نیز تأخیر در کشت پیازهای نگهداری شده چنانچه گفته شد، موجب ظهور ریشه در پیازها می گردد. و رشد بهینه پیازها را به مخاطره می اندازد. در موقع کاشت بهتر است «پولک یا کپه» یا طبق خشک کف بنه که چوب پنبه ای و خشک شده به همراه مقداری از پوسته های آزاد روی پیاز را جدا سازند، به صورتیکه که آخرین لایه نازک روی بنه باقی بماند و سفیدی بنه مشخص نشود تا جذب آب بنه آسان تر و جوانه زدن آن سریع تر انجام شود. لیکن این کار الزامی نیست. چون به هنگام فعال شدن بنه، پوسته های اضافی خودبخود از بنه جدا می شوند.

[alert type=”info”]پیشنهاد می کنیم مطلب “عملیات آماده سازی کشت زعفران “را بخوانید[/alert]

عمق مناسب کاشت بنه ها با توجه به اندازه بنه ها و تعداد آنها در هر چاله عمق کاشت نیز از ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر متفاوت می باشد. بنه ها باید الیاف و پوسته های روی آنها جدا شده و بصورت عمودی در خاک قرار گیرند و البته بسته به نوع بافت خاک نیز این عمق می تواند تغییر کند یعنی در خاکهای سبک در عمق بیشتر و در خاکهای سنگین در عمق کمتر قرار می گیرند.

منبع: کتاب زعفران جهان

آماده سازی پیاز یا بنه زعفران برای کاشت

0
کاشت بنه

ازدیاد و برداشت بنه زعفران خود می تواند به عنوان منبع درآمد خوبی برای زعفران کاران باشد. به حدی که مقدار بنه ها در سال چهارم پس از کشت به 3 تا 4 برابر سال اول می رسد. بنابراین افراد علاقمند می توانند با هدف تکثیر و ازدیاد بنه مرغوب، زعفران را کشت نموده با اعمال مدیریت های زراعی خاص، پس از گذشت چند سال علاوه بر بهره برداری گل، بنه ها را درجه بندی کنند و بنه های درشت را برای کشت مجدد یا فروش و بنه های ریز را برای خوراک دام و یا گوسفند جدا نمایند.

اثر کود حیوانی بر پیازها:

کود حیوانی نیز اثر مثبتی بر وزن تولیدی بنه و میانگین وزن بنه (که اثر مثبتی در گل آوری زعفران و عملکرد محصول داشته است) دارد. به هر حال پرورش و تکثیر و تهیه بنه درشت زعفران همانند پرورش و تکثیر پیاز گل گلايول می تواند به عنوان حرفه ای درآمدزا مطرح باشد.

زعفران به دلیل عقیم بودن فقط از طریق بنه یا در اصطلاح رایج پیاز تکثیر می گردد. که انتخاب این بنه ها دارای اهمیت فراوانی می باشد و قبل از کاشت بهتر است با قارچ کشهای موجود در بازار ضد عفونی گردد. اندازه و وزن بنه ها بسیار متفاوت بوده و از ۱ گرم تا ۲۰ گرم یعنی از اندازه یک نخود تا اندازه گردو متفاوت می باشد.

(پانادی و سریواستاو، ۱۹۷۶) در ایستگاه تحقیقاتی چوباتیا در ایالت اوتارپرادش هندوستان بنه های با قطر 5/0 تا یک، 5/1 تا 2، 5/2 تا 3 و 5/3 سانتی متری را در شرایط کشاورزان منطقه مورد کشت و بررسی قرار داده و نشان داده اند که اضافه شدن قطر بنه در درصد گل آوری و تعداد برگ های زعفران اثر مثبت دارد و توصیه به کشت بنه های زعفران با قطر ۳ سانتی متر به بالا با وزن تقریبی ۱۰ گرم نموده اند.

مقدار پیاز برای کاشت:

مقدار کاشت پیاز، بسته به ریزی و درشتی و تعداد پیاز مورد کاشت در هر چاله از ۱۰-۳ تن در هکتار متفاوت است. فواصل کاشت معمولا  25 تا 30 سانتی متر از هر طرف می باشد. معمولا سعی می شود که پیازها در روی خط کاشته شوند. هرگاه تعداد پیاز انتخابی جهت کاشت در هر چاله ۳ پیاز با وزن متوسط 6 گرم برای هر پیاز باشد و یا در صورتی که پیازها در ته فارو و به صورت منفرد و با فاصله ۸-6 سانتی متر از یکدیگر کاشته شوند میزان کاشت در حدود سه تن، و در صورتی که تعداد پیاز های انتخابی جهت کاشت در هر چاله ۵ عدد باشد، میزان کاشت در حدود ۵ تن و چنانچه تعداد پیازهای انتخابی ۱۵-۷ پیاز باشد، تعداد پیازها در سه صورت مذکور به ترتیب ۵۰۰۰۰۰ و ۸۰۰۰۰۰ و ۱۵۰۰۰۰۰ پیاز می باشد، نحوه در آوردن بنه ها از خاک و جابجائی آنها پس از پایان دوره رویش علوفه زعفران که منجر به زرد شدن علوفه می گردد و معمولا در اواسط تا اواخر اردیبهشت ماه می باشد. تا بیدار شدن بنه ها از خواب تابستانی که از اواخر مرداد ماه تا اواسط شهریورماه می باشد در طول این دوره می توان اقدام به در آوردن بنه ها و جابجائی و کاشت مجدد آنها نمود.

روش های خارج کردن بنه ها:

با توجه به اینکه از دو روش تر کنی و خشکه کنی برای شخم مزرعه زعفران و در آوردن بنه ها از خاک وجود دارد معمولا هر دو روش در شرایط خاص قابل استفاده می باشد. ولی آنچه بیشتر مرسوم است روش خشکه کنی می باشد. زیرا که در این روش بنه ها وضعیت خواب تابستانی خود را حفظ می نمایند و فعالیت فیزیولوژیکی بسیار کمی دارند.

منبع: کتاب زعفران جهان

روش تر کنی بنه زعفران

0
تولید بنه زعفران

با شروع ماه شهریور که فرصت کافی برای کاشت مجدد زعفران ندارند می توان با استفاده از ترکنی ابتدا زمین را آبیاری نمود و پس از گاورو شدن،  اقدام به شخم و در آوردن بنه ها از درون خاک نمود. که در این حالت باید بلافاصله بنه ها را در زمین بعدی مورد نظر بکاریم تا از عوارض ناشی از آبیاری و شروع فعالیت مجدد بنه ها جلوگیری نموده و کمترین خسارت را داشته باشیم.

لازم به ذکر است که در ایران زمینهای سالهای آخر که محصولشان کاهش یافته را برای تهیه بنه ها انتخاب می نمایند و معمولا مكان هایی که شهرت بیشتری از نظر نوع بنه و اندازه و مرغوبیت بالاتری برخوردارند، برای این کار استفاده می شود. و ضمنا بنه ها با یاد از نظر آلودگی نیز سالم باشند، تا در مزرعه جدید ناقل بیماری یا آفت نباشند. برای جلوگیری از خسارت عوامل بیماری زا به بنه ها، می توان آن را در محلول 5/0 سولفات مس غوطه ور کرد.

قارچ کش بنلیت 5/1 در هزار و کنه کش آمایت برای ضدعفونی بذر توصیه گردیده است. همچنین سموم قارچ کش ویتاواکس، سرزان، تری تیزان و گرامینون به نسبت ۵۰۰-۳۰۰ گرم سم برای ضد عفونی صد کیلوگرم بنه زعفران توصیه گردیده است. پیازهای ریز، پوک و زخمی را قبل از ضدعفونی کردن برای خوراک دام جدا می سازند. ضمنا باید در نظر داشت که برای اینکه گاو و گوسفند پیازها را با رغبت بخورند، پوسته های روی پیاز باید قبلا جدا گردد. کشاورزان زعفرانکار بعنوان یک منبع درآمدی جانبی نیز به بنه نگاه می کنند و در یک هکتار با توجه به میزان بنه تولیدی و برداشت شده، ارزش نسبتا بالائی از نظر درآمدی نیز برای کشاورزان دارد. و معمولا قیمت یک کیلو بنه زعفران بصورت سنتی و تجربی یک بیستم قیمت یک مثقال زعفران می باشد.

منبع: کتاب زعفران جهان

روش خشکه کنی بنه زعفران

0
خشکه کنی زعفران

روش خشکه کنی:

ابتدا کشاورزان زمین هایی را که دارای عمر زیاد بوده و یا به دلایل دیگر قصد تعویض بنه های زعفران آن را دارند، انتخاب کرده و اگر زمان لازم برای کاشت در زمین جدید را داشته باشند. یعنی از ابتدای تابستان اقدام به در آوردن بنه ها نمایند. غالبا به روش خشکه کنی روی آورده تا ضمن خسارت کمتر مدت زمان نگهداری بیشتری تا زمان کاشت داشته باشند و بنه ها نیز تا مزرعه بعدی براحتی قابل حمل باشند.

در زمان نگهداری موقت نیز بنه های زعفران در حالت خواب باقی مانده و شروع به فعالیت فیزیولوژیکی ننمایند. که بهترین ماهها برای این کار تیر و مرداد می باشد. با توجه به دوره خواب واقعی در زعفران  که اواسط اردیبهشت تا اواسط تیرماه است، جمع آوری بنه زعفران از مزرعه جهت کشت مجدد در خرداد ماه توصیه گدیده است.

منبع: کتاب زعفران جهان